Opinie

Elke week stellen wij drie vragen aan vertegenwoordigers vanuit de participanten, vertegenwoordigers vanuit de politiek en vertegenwoordigers uit de rest van het stakeholderveld. Zij geven hun visie op de toekomst, op de energietransitie en op de mogelijkheden en onmogelijkheden van waterstof. Informerend en inspirerend!


Micha Sprengers 

Facility & Business Planner bij ExxonMobil

1. Wat is jouw rol binnen H-Vision?

H-vision is een innovatief en complex project. Het omvat de volledige waardeketen, van aanleveren en decarboniseren van raffinaderijgas tot en met de inzet van de  low carbon-waterstof voor hoge temperatuur industriële doeleinden. De betrokken project- en supportpartners vervullen allemaal een rol in deze waardeketen. Binnen H-vision is een aantal werkgroepen opgezet die verantwoordelijk zijn voor het leveren van de randvoorwaarden van het project. Deze werkgroepen bestaan voornamelijk uit werknemers van de kernpartners, ondersteund door Berenschot, EGEN en TNO. Deltalinqs, als overkoepelende organisatie, verzorgt daarbij het overall projectmanagement en stelt zeker dat de verschillende werkgroepen goed samenwerken en op de hoogte blijven van de verschillende ontwikkelingen.

Ikzelf vertegenwoordig ExxonMobil in drie werkgroepen: de technology-, de business case- en de subsidie werkgroep. De afgelopen jaren ben ik als facility & business planner bij ExxonMobil nauw betrokken bij het ontwikkelen van een CO2-reductie roadmap voor onze fabrieken. Hiervoor heb ik meegewerkt aan de ontwikkeling en uitvoering van de bouw van onze hydrocracker, een project dat qua investeringsniveau aardig in de buurt komt van H-vision. De technische kennis en ervaring die ik hierbij heb opgedaan kan ik nu goed gebruiken binnen H-vision.

2. Waar houden deze werkgroepen zich mee bezig?

In de technology werkgroep ontwikkelen we de technologische aanpassingen die nodig zijn, zowel aan de productie- als aan de gebruikerskant. Voor de nieuw te bouwen waterstoffabrieken zijn verschillende technologieën mogelijk en in onze werkgroep hebben we de afgelopen periode hard gewerkt aan het voorbereiden van een uitvraag naar verschillende technology providers om met voorstellen te komen.

Aan de gebruikerskant werkt de technology werkgroep aan de benodigde vergunningen. In samenwerking met de communicatiewerkgroep starten we dit jaar een studie naar het effect van stoken van blauwe waterstof op onder meer de uitstoot van stikstof, zodat deze informatie meegenomen kan worden bij de verdere ontwikkeling van het vergunningstraject. Ook kijken we samen met de infrastructuurwerkgroep naar locaties voor de nieuwe waterstoffabrieken. De infrastructuurwerkgroep heeft een aantal mogelijke locaties in het havengebied vastgesteld en daaraan gerelateerd de benodigde infrastructuur voor het transport van het raffinaderijgas en de waterstof in kaart gebracht. De komende periode worden de verschillende locaties in meer detail geëvalueerd.

De business case werkgroep kijkt naar de economische haalbaarheid van het H-vision project. Het H-vision concept kan rekenen op brede steun; van het kabinet, de gemeente Rotterdam, de provincie Zuid-Holland, de Europese Commissie en verschillende kennisinstituten. Op dit moment ontbreekt het echter nog aan concrete, goed passende subsidiemogelijkheden om de onrendable top mee af te dekken. De industrie zal veel moeten investeren, maar een deel van die investeringen is niet rendabel en daarvoor zijn subsidies van de EU of de Nederlandse overheid noodzakelijk. De business case-werkgroep werkt daarom nauw samen met de subsidie- en de communicatiewerkgroepen om inzichtelijk te maken welke mate van financiële ondersteuning H-vision nodig heeft. Deze werkgroepen zijn momenteel actief in gesprek met verschillende instanties, waaronder RVO, PBL en het ministerie van EZK, om de mogelijkheden voor ondersteuning op zowel nationaal als Europees niveau te onderzoeken.

Micha Sprengers                                              

3. Wat zie jij als grootste uitdaging?

Projecten als H-vision kunnen een belangrijke bijdrage leveren om de klimaatdoelstellingen voor 2030 te halen. Onze Nederlandse raffinaderijen behoren tot de meest energie-efficiënte complexen ter wereld en leveren een belangrijke bijdrage aan onze maatschappij. Electrificeren van de processen waarvoor hoge temperaturen nodig zijn, is vooralsnog niet technisch uitvoerbaar. Daarnaast zou de elektriciteitsvraag van de raffinaderijen met grofweg een factor 10 toenemen. De benodigde infrastructuur en de benodigde hoeveelheid opgewekte groene stroom zijn op korte termijn simpelweg niet beschikbaar. H-vision biedt een kosten-effectieve oplossing, waarmee de Nederlandse industrie snel op een verantwoorde en competitieve manier kan worden gedecarboniseerd.

De grootste uitdaging die ik zie, is hoe je als project-team moet omgaan met de achterblijvende regelgeving, beleidsinstrumenten en subsidiemogelijkheden voor de toepassing van low carbon-waterstof voor hoge temperatuurdoeleinden. Dit terwijl de tijd begint te dringen: 2030 komt snel dichterbij en doorlooptijden van projecten zoals H-vision zijn al gauw 6 tot 7 jaar. Het kabinet heeft in haar Waterstofvisie bevestigd dat H-vision kan bijdragen aan CO2-reductie. Het is dan ook belangrijk dat de nieuwe regering die lijn blijft volgen en de voorwaarden biedt om dit soort innovatieve projecten tot een succes te maken.

 

 
 

coby-groen-verloop.jpg
Coby van der Linde
Instutuut Clingendael - Director Energy Program

Hoe kijk je aan tegen de ontwikkeling van een waterstofeconomie?

Het ontwikkelen van een waterstofeconomie is essentieel om de klimaatdoelen te realiseren. Dat lukt niet zomaar. We moeten hiervoor hele nieuwe waardeketens ontwikkelen en de ontwikkeling van de nieuwe systemen is zeer kostbaar.
Lees meer...

groen-verloop-emilio.jpg
Emilio Marin
BP - Managing Director BP Refinery Rotterdam

Staat groene energie niet haaks op de fossiele industrie als een raffinaderij?

Oh nee, totaal niet. In de afgelopen jaren heeft onze industrie al aangetoond projecten uit te voeren die het energieverbruik verminderen en ook de uitstoot reduceren. De focus ligt, naast veiligheid, meer dan ooit op het vernieuwen van ons energiesysteem voor mens en planeet.  Lees meer...


alice-2-kader-groen-verloop.jpg
Alice Krekt
Deltalinqs - Programmadirecteur Climate Program

Waarom is H-vision zo belangrijk voor Rotterdam?

De industrie van Rotterdam moet de uitstoot van broeikasgassen op korte termijn fors terugbrengen. De waterstof van H-vision biedt een uitstekende oplossing voor een snelle en aanzienlijke CO2 reductie. Een steun in de rug van de klimaatdoelen. lees meer..

groen-verloop-emilio.jpg
Emilio Marin
BP - Managing Director BP Refinery Rotterdam

Staat groene energie niet haaks op de fossiele industrie als een raffinaderij?

Oh nee, totaal niet. In de afgelopen jaren heeft onze industrie al aangetoond projecten uit te voeren die het energieverbruik verminderen en ook de uitstoot reduceren. De focus ligt, naast veiligheid, meer dan ooit op het vernieuwen van ons energiesysteem voor mens en planeet.  lees meer..

bianca-groen-verloop.jpg
Bianca Boverhoff
H-vision - Projectleider Stakeholder Engagement

Wat is het belang van stakeholder engagement?

Stakeholder engagement is een proactieve aanpak gebaseerd op oprechte interesse in de belangen van alle stakeholders inclusief de eigen belangen. Het zorgt voor een vroege, proactieve en constructieve dialoog met relevante stakeholders.  lees meer..

feike-groen-verloop.jpg
Feikje Wittermans
Vopak - BD Manager New Energies

Wat is jouw connectie met het project H-vision?

In de werkgroep infrastructuur ontwikkelen we de pijpleidingen die tussen de verschillende productie-units en de gebruikers nodig zijn. Ik leid deze werkgroep, waarin we aan drie type leidingen werken.  lees meer..

coby-groen-verloop.jpg
Coby van der Linde
Instutuut Clingendael - Director Energy Program

Hoe kijk je aan tegen de ontwikkeling van een waterstofeconomie?

Het ontwikkelen van een waterstofeconomie is essentieel om de klimaatdoelen te realiseren. Dat lukt niet zomaar. We moeten hiervoor hele nieuwe waardeketens ontwikkelen en de ontwikkeling van de nieuwe systemen is zeer kostbaar.  lees meer..

harro-van-rhee-groen-verloop.jpg
Harro van der Ree
ExxonMobil - EMEA CO2 reduction strategy executive

Welk moment in de nabije toekomst is belangrijk en waarom?

De verkiezingen. Het hele politieke landschap in Nederland kan weer veranderen, waardoor de onzekerheid om te investeren toeneem De onlangs gepubliceerde waterstofvisie van het kabinet bevestigt de rol.  lees meer..

portret-kader-groen-verloop-Leonard-Bontebal.jpg
Henri Bontenbal
CDA - Kandidaat #17 Tweede Kamer voor het CDA

In het CDA verkiezingsprogramma staat jouw idee voor een nationaal plan voor 12 provinciale icoonprojecten? 

De afgelopen jaren is door het rijk stevig ingezet op de uitrol van hernieuwbare energie. Er kwamen meer windmolens, zonneparken, biomassacentrales...
lees meer..

portret-kader-groen-verloop-michelle-prins.jpg
Michèlle Prins
Natuur&Milieu - Programmaleider Duurzame Energie

Hoe ervaar je het contact met de industrie en hoe zie jij de toekomstige samenwerking met de industrie voor je?

Ik ervaar de contacten heel wisselend. Tijdens de onderhandelingen voor het Klimaatakkoord aan de industrietafel had ik intensief contact met een deel van de industrie... lees meer..

portret-kader-groen-verloop-van-der-gaag.jpg
Olaf van der Gaag
NVDE - Directeur

Er is discussie over biomassa bijstook en over CO2 opslag? Zie jij of parallellen in de discussies?

Dat herken ik zeker en ik zie volop paralellen. Ik denk dat veel mensen onderschatten hoeveel er nodig is om onze CO2-uitstoot zelfs maar met 1% te verlagen... lees meer..

portret-kader-groen-verloop-corne-boot.jpg
Corné Boot
bp Nederland - Head of Government Affairs

Wat is jouw advies aan
een nieuw
kabinet? 

Als het kabinet voor 2030 de huidige of een aangescherpte CO2 reductie opgave in de industrie echt tot stand wil brengen is het zaak snel duidelijkheid te geven.  lees meer..

portret-kader-groen-verloop-afkenel.jpg
Afkenel Schipstra
Engie - Senior VP BD Hydrogen Nederland

Wat is er nodig om de ontwikkeling naar een waterstofeconomie vorm te geven?

Er zijn 5 belangrijke voorwaarden waaraan moet worden voldaan om de waardeketen werkelijkheid te laten worden... lees meer..

portret-kader-groen-verloop-rob-kreiter.jpg
Rob Kreiter
TKI - Directeur Energie en Industrie

Ligt de Nederlandse industrie op koers in vergelijking met de Europese industrie?

Vergelijken binnen Europa is niet goed mogelijk, omdat onze buurlanden een andere mix hebben van energie-aanbod en van... lees meer..

portret-kader-groen-verloop-Rene-Peters.jpg
Rene Peters
TNO - Business Director Gas Technology

TNO stond aan de wieg van H-vision. Hoe is het idee van H-vision ontstaan?

H-vision is ontstaan vanuit een discussie binnen TNO en samen met een aantal industriële spelers in Rotterdam en Deltalinqs hoe de industrie kan decarboniseren... lees meer..

portret-kader-groen-verloop-Noe.jpg
Noé van Hulst
Gasunie - Chair IPHE, International Hydrogen Advisor Gasunie, Hydrogen Advisor at International Energy Agency (IEA)

Wat kunnen wij leren van andere landen op waterstofgebied?

Laten we niet terugdeinzen voor grote vlaggenschipprojecten. In Japan, Australië en Noorwegen is men met gedurfde waterstof- en CCUS-projecten aan de slag... lees meer..

portret-kader-groen-verloop-jilles-van-den-heuvel.jpg
Jilles van den Beukel
HCSS - Energie Specialist

Heeft Nederland de juiste kaarten in handen om in de transitie naar waterstof een sterke positie te behouden?

Nederland heeft de juiste kaarten in handen. Die kaarten zien er beter uit dan die van veel concurrenten.  lees meer...

portret-kader-groen-verloop-mathijs.jpg
Mathijs Groenewegen
bp Nederland - Business Development Engineer

Waarom heb je, als veelbelovend ingenieur, voor een
baan bij bp gekozen?

De belangrijkste reden dat ik voor deze baan heb gekozen is de bedrijfscultuur van bp en de mensen die er werken... lees meer..

portret-kader-groen-verloop-laetitia.jpg
Laetitia Ouillet
eRiskgroup - Senior Associate - Voorzitter van de Windvogel.

Welke rol is er weggelegd voor waterstof in het regelbaar maken van het vermogen?

In de komende jaren zie ik geen rol. Wij hebben een modern park aan regelbaar vermogen en in het klimaatakkoord is ook geen begrenzing opgenomen... lees meer..

portret-kader-groen-verloop-thijsvdbrink.jpg
Thijs ten Brinck

Waarom geloof jij dat we toch op CCS moeten inzetten? 

CO2-opslag is vaak beschreven als dweilen met de kraan open. Niet ten onrechte. CCS op een raffinaderij doet bijvoorbeeld niets aan de... lees meer..

portret-kader-groen-verloop-Barthold-Schroot.jpg
Barthold Schroot
EBN - Energy Expert

Wat is de beste optie en wat is nodig om deze route te realiseren? 

Er is dus geen ‘beste’ optie, maar in elk geval kunnen we blauwe waterstof niet negeren. Als we echt willen, kunnen we binnen enkele jaren... lees meer..

Waarom is de Waterstofpropositie: Europe’s Hydrogen Hub gemaakt en wat zijn de belangrijkste conclusies​​​​​?

Nederland heeft een gedroomde uitgangspositie voor een belangrijke rol in de mondiale waterstofeconomie. Waterstof is een cruciaal puzzelstuk op de weg naar... lees meer...

portret-kader-groen-verloop-mischa-spengers.jpg
Micha Sprengers
ExxonMobil - Facility & Business Planner

Wat zie jij als grootste uitdaging binnen dit project?

De grootste uitdaging die ik zie, is hoe je als project-team moet omgaan met de achterblijvende regelgeving, beleidsinstrumenten en subsidiemogelijkheden voor de toepassing van low carbon.... Lees meer...

portret-kader-groen-verloop-remco-de-boer.jpg
Remco de Boer
Onderzoeker en publicist op het gebied van de energietransitie - Maker podcast Studio Energie

Wat valt jou op in het
Nederlandse
energiebeleid? 

Dat beleid staat sterk onder invloed van ontwikkelingen die op z’n zachts gezegd niet heel erg behulpzaam zijn. Zo schroeven we onze doelen...
lees meer..

portret-kader-groen-verloop-elvie.jpg
Elvie Kromwijk
Deltalinqs - Projectleider Circulair Deltalinqs

Hoe blijf jij steeds
gemotiveerd?

Ik realiseerde mij dat ik mijn doelen veel te groot maakte. Met alleen maar doelen op macroniveau, krijg je snel het gevoel dat er niks lukt en dat is frustrerend.  lees meer...

portret-kader-groen-verloop-Bart-Groothuis-VVD.jpg
Bart Groothuis
VVD - Lid Europees Parlement

Met uw blik vanuit Europa, wat zou de Haagse politiek moeten doen?

Gretigheid, lef en ouderwets Hollands ondernemerschap tonen. Het verschil met hoe we dit in het verleden deden, is dat de staat nu... lees meer..

portret-kader-groen-verloop-victor-van-de-Chijs.jpg
Victor van der Chijs
Deltalinqs en RPPC - Voorzitter

De belangen van de Rotterdamse haven zijn groot. Wat is er nodig om aan alle belangen tegemoet te komen?

Het Rotterdamse haven- en industrieel complex is verreweg het grootste industriecluster van Nederland. Er staat inderdaad veel op het spel, bijna 400.000... lees meer..